Czasopismo Retracts "Niekorzystne" Badanie Glantz’a Łączące Vaping z Zawałami Serca

Badanie twierdzące, że wapowanie zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca zostało wycofane przez Journal of the American Heart Association po prawie roku. Wycofany artykuł był współautorstwa Stantona Glantza, profesora medycyny na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Francisco, który prowadzi Centrum Badań nad Kontrolą i Edukacją w Dziedzinie Tytoniu. Nadzoruje pięcioletni, 20-milionowy federalny grant jako główny badacz w centrum.

Glantz jest najlepiej znany z wieloletniej walki z paleniem i przemysłem tytoniowym. Walczył również o ograniczenie i zakazanie wapowania przez dekadę i w tym czasie napisał niektóre z najsłynniejszych i regularnie obalanych artykułów na temat e-papierosów.

Wycofane badanie, współautorstwa Glantza i epidemiologa Dharmy Bhatt, zostało opublikowane w czerwcu zeszłego roku. Korzystając z danych z badania FDA dotyczącego oceny populacyjnej tytoniu i zdrowia (PATH), autorzy twierdzili, że wapowanie wiązało się ze zwiększonym ryzykiem późniejszego zawału serca. Twierdzili również, że „podwójne użycie” (używanie zarówno papierosów, jak i e-papierosów) jest nawet bardziej niebezpieczne niż samo palenie.

„Byłe, kiedykolwiek i codzienne palenie papierosów jest również niezależnie związane z zawałem serca wśród dorosłych w Stanach Zjednoczonych,” napisali Glantz i Bhatta. „Podwójne użycie e-papierosów i papierosów spalinowych skutkuje wyższym ryzykiem zawału serca niż używanie któregokolwiek z produktów osobno, a przejście z papierosów na e-papierosy nie było związane z żadnymi korzyściami w zakresie zmniejszonego ryzyka zawału serca.

„E-papierosy,” dodali, „nie powinny być promowane ani przepisywane jako mniej ryzykowna alternatywa dla papierosów spalinowych i nie powinny być zalecane jako metoda zaprzestania palenia dla osób z ryzykiem wystąpienia zawału serca.”

Glantz miał współautorstwa badania z trzema studentami medycyny rok wcześniej, które zawierało podobne twierdzenie. Nie powinno być dla nikogo zaskoczeniem, że wapujący (niemal wszyscy z nich to byli palacze) mieliby wyższe ryzyko zawałów serca niż ogół społeczeństwa. I to, w najlepszym wypadku, pokazało wcześniejsze badanie Glantza. Można łatwo udowodnić to samo powiązanie z zawałami serca i lekami na nadciśnienie tętnicze: więcej ofiar zawałów serca je stosuje. Jednak to nie powoduje ich zawałów serca.

Jednak badanie z 2019 roku było inne. Glantz i Bhatta mówili konkretnie, że wapowanie spowodowało zawały serca, że niektórzy z osób w zestawie danych wapowali, a następnie mieli zawały serca z tego powodu. To twierdzenie zwróciło uwagę badacza z Uniwersytetu Louisville, Brada Rodu, od lat zwolennika redukcji szkód tytoniowych poprzez snus i wapowanie - oraz regularnego krytyka Glantza.

Gdy Rodu przejrzał dane i powtórzył obliczenia autorów, odkrył, że większość ofiar faktycznie doznała zawałów serca zanim zaczęli wapować. W rzeczywistości mieli zawały serca przeciętnie 10 lat przed próbą e-papierosów!

Rodu odkrył, że po usunięciu pacjentów, których zawały serca miały miejsce przed rozpoczęciem wapowania, z analizy danych, powiązanie pomiędzy wapowaniem a zawałami serca zniknęło. To, co pozostało, było beznadziejnie zdezorientowane przez historię palenia ofiar zawałów serca. Wydawało się niewiarygodne, że taki oczywisty błąd był szczerym błędem.

Rodu i ekonomista z Uniwersytetu Louisville, Nantaporn Plurphanswat skontaktowali się z redaktorami czasopisma i wyjaśnili problem. „Główne ustalenia z badania Bhatty-Glantza są fałszywe i nieważne,” napisali. „Ich analiza była niewybaczalnym naruszeniem jakiegokolwiek rozsądnego standardu badań dotyczących związku lub przyczyny. Wzywamy was do podjęcia odpowiednich działań w tej sprawie, w tym wycofania artykułu.”

Tydzień później Rodu i Plurphanswat napisali drugi list do czasopisma, informując redaktorów o kolejnych problemach. Analiza wtórna, napisali, była „dowodem na to, że Bhatta i Glantz wiedzieli, że wielu obecnych użytkowników e-papierosów miało zawał serca zanim zaczęli wapować.”

20 stycznia grupa znanych akademików w tej dziedzinie napisała do czasopisma, powtarzając skargi Rodu i kwestionując pozorną decyzję czasopisma o ich zignorowaniu. Autorzy listu to David Abrams, Kenneth Warner, Ann McNeill, Peter Hajek i Konstantinos Farsalinos - wszyscy poważni naukowcy, których obawy nie mogły zostać zlekceważone.

Po dość lekceważącej odpowiedzi od redakcji czasopisma, drugi list został wysłany. Wyrazili niezadowolenie z braku „substancjonalnej odpowiedzi” na ich obawy dotyczące „krytycznych usterek” w artykule, „zachowania autorów” oraz „procesu, który był śledzony przez czasopismo w świetle skargi sygnalisty złożonej przez Dr. Brada Rodu w lipcu 2019 roku, a teraz kontynuowanej przez nas.”

Mniej niż miesiąc później czasopismo wydało wycofanie, z dość nijakim wyjaśnieniem od redakcji, które zdawało się obarczać winą publikacji fatalnie wadliwego artykułu bardziej ich samych i recenzentów niż autorów. Wyjaśnienie mogło zostać zmienione po tym, jak czasopismo otrzymało odpowiedź Glantza dla redaktorów, gdy został on powiadomiony 10 lutego o nadchodzącym wycofaniu.

12 lutego Glantz wysłał list do redaktora naczelnego czasopisma oraz dyrektor generalnej American Heart Association, Nancy Brown, w którym zawarł groźbę pozwu przeciwko czasopismu, jeśli przystąpi do użycia języka wycofania, który mu pokazano. „Wycofanie implikowałoby jakieś nadużycie z naszej strony,” napisał Glantz, „co wiecie, że nie jest prawdą.”

On i Bhatta „wciąż stoją przy artykule tak jak został opublikowany,” napisał Glantz, ale zgodzili się powtórzyć analizę z dodatkowymi danymi, jak to było żądane. Problem, jak twierdzi, polega na tym, że nie może uzyskać dostępu do danych PATH. „Jak wielokrotnie pisałem do Dr. Londona, niestety Uniwersytet Michigan jeszcze nie przywrócił dostępu do PATH dla nas (ani nikogo innego w UCSF). Dowiedziałem się także, że UM odciął dostęp badaczom z innych uniwersytetów.”

Glantz poprosił, aby czasopismo poprosiło Dr. Rodu o więcej szczegółów dotyczących jego analizy danych. „Jeśli uważacie, że problemy, które poruszają Rodu i Plurphanswat, są warte przedstawienia społeczności naukowej,” napisał, „prosimy, abyście poprosili ich o dostarczenie pełniejszego opisu ich analizy, abyśmy mogli właściwie odpowiedzieć na to w sekcji korespondencji JAHA i pozwolić społeczności naukowej ocenić te kwestie.”

Poprosił również, aby dziennik „poprosił Rodu i Plurphanswata o pełne ujawnienie ich relacji z firmami tytoniowymi.” Rodu otrzymał nieograniczone finansowanie od kilku firm tytoniowych na swoje badania, a Glantz ma historię wykorzystywania takich informacji do oczerniania przeciwników, gdy nie jest w stanie odpierać ataków nauką. Prawdopodobnie liczył na to, że wykorzysta te informacje w swojej publicznej odpowiedzi, sugerując, że nikt nie powinien traktować poważnie skarg tytoniowego kłamcy.

Na koniec Glantz twierdził, że istnieje „trwająca, zorganizowana kampania public relations mająca na celu zaatakowanie autorów i tego artykułu”—przez wapersów! Glantz argumentował, że e-mail CASAA, wzywający swoich członków do napisania do dziennika w celu poparcia zgłoszenia Rodu, stanowił „zorganizowaną kampanię interesów e-papierosów” i że wycofanie artykułu oznaczałoby „uleganie im.” Powtórzył zarzuty na swoim blogu, twierdząc, że artykuł został wycofany przez redaktorów, ponieważ byli „pod ciągłą presją ze strony zwolenników e-papierosów.” Prawdopodobnie odnosił się do Abramsa, Farsalinosa i innych autorów listów do dziennika.

Pomimo niebezpieczeństwa dla ego Glantza, dziennik ostatecznie wycofał wadliwy artykuł sześć dni później. „Biorąc pod uwagę te problemy, redaktorzy obawiają się, że wnioski z badania są niewiarygodne," napisali.

W ogłoszeniu o wycofaniu redaktorzy zauważyli skargi Glantza dotyczące dostępu do danych PATH i przyznali, że byli świadomi, że badanie miało problemy zanim zostało opublikowane, oraz że recenzenci prosili o uwzględnienie dodatkowych danych. Jednakże, napisali, „Chociaż autorzy rzeczywiście dostarczyli pewne dodatkowe analizy, recenzenci i redaktorzy nie potwierdzili, że autorzy zarówno zrozumieli, jak i zastosowali się do prośby przed przyjęciem artykułu do publikacji.” Dlaczego więc badanie w ogóle zostało opublikowane? Czy Dziennik Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego jest gotów zaryzykować usunięcie swojej reputacji tylko po to, aby dalej podważać zaufanie publiczne do względnego bezpieczeństwa wapowania?

Niestety, po prostu nie ma sposobu, aby cofnąć dźwięk dzwonów; poważne szkody zostały wyrządzone i nie mogą być odwrócone. Według wiceprezydent PMI Moiry Gilchrist, napisano aż 780 artykułów na temat badania, tworząc ponad 99 milionów wrażeń. Ile z tych wrażeń przekonało wapersów do powrotu do palenia? A ilu palaczy teraz nigdy nie spróbuje wapowania?