Australia: Sprzedaż e-papierosów na czarnym rynku przewyższa sprzedaż produktów legalnych w stosunku 1,700 do 1

Rynek legalnych e-papierosów w Australii został zniszczony przez rządowy nakaz, który zmusił sprzedaż do aptek, a zastąpiony nielegalnym rynkiem przynajmniej częściowo kontrolowanym przez zorganizowaną przestępczość.

Teraz skala niepowodzenia stała się bardziej klarowna po tym, jak dokumenty rządowe uzyskane przez gazetę na mocy australijskiej ustawy o wolności informacji pokazują, że legalna sprzedaż stanowi tylko około jednej na każde 1 700 transakcji.

Nielegalni sprzedawcy dominują na australijskim rynku e-papierosów

The Daily Telegraph zdobył niedawno rekordy sprzedaży aptek od Therapeutic Goods Administration (TGA), krajowego regulatora leków. Gazeta zgłosiła w tym tygodniu że farmaceuci zgłosili mniej niż 6,000 powiadomień o dostawach miesięcznie od października 2024 do kwietnia 2025. 

Zgodnie z doniesieniami gazety, TGA przyznaje, że co miesiąc na nielegalnym rynku sprzedawanych jest ponad 10 milionów vape'ów. Nielegalne produkty—głównie typowe chińskie jednorazowe vape'y—są sprzedawane w zwykłych sklepach detalicznych, w tym w sklepach z tytoniem i sklepach spożywczych.  Produkty legalne w aptekach dostępne są tylko w smakach tytoniowym, mentolowym i miętowym i muszą być sprzedawane w neutralnym opakowaniu. 

Australia przyjęła system w zeszłym roku po tym, jak projekt ustawy, który miałby zakazać wszelkiej sprzedaży bez recepty od lekarza nie przeszedł. Ustawa kompromisowa, uchwalona w czerwcu 2024 roku i obowiązująca od października, pozwala konsumentom na zakup vape'ów bez recepty, ale tylko w licencjonowanych aptekach.

Jednak apteki nie były konsultowane przed wprowadzeniem ustawy, a większość wyraźnie nie jest zainteresowana byciem detalistami vape. The Daily Telegraph podaje, że nie więcej niż 700 z 5 900 aptek w Australii sprzedaje nieprzepisane produkty do waporyzacji - a nawet ta liczba może być zawyżona z powodu błędów w systemie śledzenia TGA.

Średnio każdy prawny sprzedawca zgłasza tylko jedną sprzedaż co 2-3 dni, podczas gdy codziennie sprzedawanych jest ponad 300 000 e-papierosów na czarnym rynku. 

Australijskie zakazy palenia: niepowodzenie od 2008 roku

Australia zakazała sprzedaży produktów do wapowania zawierających nikotynę bez recepty w 2008 roku, kiedy TGA sklasyfikowała nikotynę jako truciznę, z wyjątkiem przypadków, gdy jest zawarta w „tytoniu przygotowanym i zapakowanym do palenia.” Ale aż do zeszłego roku rząd milcząco pozwalał konsumentom na importowanie nikotyny na własną rękę, a wielu wapujących mieszało własny e-liquid lub kupowało gotowe krótko napełnione produkty w sklepach z vape. 

Sklepy vape były dozwolone do sprzedaży płynów do waporyzacji beznikotynowych i refillable vape devices, nawet podczas wcześniejszego schematu tylko na receptę z 2021 roku przyjętego przez poprzedni rząd Liberalno-koalicyjny. Ale nawet w miarę jak ten plan był wdrażany, tanie jednorazowe vapy zaczęły zalewać kraj (i świat), co sprawiło, że waporyzacja z nikotyną stała się łatwo dostępna dla wszystkich.

Szeroka sprzedaż jednorazowych e-papierosów pomogła wywołać nasilony moralny panikę wokół vaping, którą nowo mianowany minister zdrowia Partii Pracy Mark Butler wykorzystał jako pretekst do promowania swojego nowego schematu tylko na receptę, który obejmował zapewnienia zwiększonego i skutecznego egzekwowania portów oraz nowych kar dla łamiących przepisy.

Nawet gdy został zmuszony do wycofania się z systemu sprzedaży tylko na receptę i pozwolił na sprzedaż w aptekach bez recept, Butler nalegał, że plan ten wyeliminuje czarny rynek.

“Nasze prowadzące w światowy standard przepisy przywrócą e-papierosy i e papierosy do tego, do czego pierwotnie były sprzedawane społeczności australijskiej i rządom na całym świecie jako: produkty terapeutyczne pomagające zatwardziałym palaczom rzucić nawyk,” Butler powiedział Guardian Australia w zeszłym czerwcu. “Od poniedziałku przyszłego tygodnia, dostarczanie, wytwarzanie, importowanie i sprzedaż e-papierosa poza ustawieniem aptecznym będzie nielegalne.”

Od tego czasu ograniczenia dotyczące e-papierosów Butlera, "wiodące na świecie"—połączone z zadziwiająco wysokim podatkiem na papierosy w Australii—wyeliminowały legalny sektor waporyzacji, rozszerzyły już i tak ogromny czarny rynek, doprowadziły do spadku wpływów z podatków od tytoniu, izachęciły do ​​udziału w zorganizowanej przestępczości na rynku e-papierosów. 

Spory między gangami dążącymi do kontroli nielegalnej sprzedaży e-papierosów i tytoniu doprowadziły do fali przemocy „wojny tytoniowej”, w tym extortion, porwań i wielu pożarów bombowych sklepów. 

Oczywistym rozwiązaniem dotyczących e-papierosów w wojnach tytoniowych w kraju jest zalegalizowanie i regulowanie e-papierosów jako produktów konsumpcyjnych oraz szerokie udostępnienie legalnych produktów. Jednak dopóki rząd nie przyzna, że istnieje problem i nie uzna, że jego dziwaczny plan farmaceutyczny nie działa, to się nie stanie.